Paweł Brol

Nominacja za utrwalenie wspomnień Heleny Kamerskiej ps. Halina, Hala – sanitariuszki Armii Krajowej i uczestniczki Powstania Warszawskiego – w powieści biograficznej Helena, Halina, Hala. Oblicza powstania. Za ocalenie osobistego świadectwa kobiety, która jako nastolatka znalazła się w samym środku powstańczych walk, oraz przybliżenie jej historii kolejnym pokoleniom czytelników.

Paweł Brol, pisarz i były dziennikarz prasowy oraz radiowy, podjął się zadania przeniesienia na karty książki wspomnień Heleny Kamerskiej, która w marcu 2025 roku obchodziła setne urodziny. Początkowo ich spotkanie miało zaowocować wywiadem internetowym. Wielogodzinne rozmowy przerodziły się jednak w znacznie większe przedsięwzięcie – ponadczterystustronicową powieść biograficzną, wydaną 12 czerwca 2026 roku.

Bohaterka książki w chwili wybuchu Powstania Warszawskiego była nastolatką. Najpierw pomagała przy budowie barykady i przygotowywaniu posiłków dla walczących, a następnie została sanitariuszką Zgrupowania „Chrobry II”. Służyła w punktach sanitarnych przy ulicach Grzybowskiej i Pańskiej, niosąc pomoc rannym aż do zakończenia walk. Jej wspomnienia stały się podstawą opowieści o wojennej codzienności i trudnych wyborach, których musieli dokonywać bardzo młodzi ludzie.

Praca nad książką wymagała od Pawła Brola drobiazgowego odtworzenia realiów okupowanej Warszawy. Autor analizował historyczne mapy, fotografie lotnicze, relacje innych powstańców i materiały archiwalne. Odnalazł m.in. zdjęcie budynku przy ulicy Pańskiej 69, w którym Helena Kamerska rozpoznała jeden z punktów sanitarnych. Weryfikację historyczną powieści przeprowadził dr Mirosław Czado, związany z Muzeum Powstania Warszawskiego. Brol zdecydował się na formę fabularyzowaną, świadomy ograniczeń pamięci sięgającej ponad osiemdziesięciu lat wstecz. Włączył do opowieści również wspomnienia córki bohaterki: Marii Wróbel.

Helena, Halina, Hala. Oblicza powstania stanowi efekt spotkania dwóch pokoleń i cierpliwej pracy. Dzięki zaangażowaniu Pawła Brola doświadczenia Heleny Kamerskiej zyskały trwałą formę literacką, a jej osobista opowieść o Powstaniu Warszawskim ma szansę dotrzeć do czytelników bez żadnych ograniczeń czasowych.