Mateusz Lachowski

Nominacja za odważne i rzetelne dokumentowanie wojny w Ukrainie, przybliżanie losów ludzi doświadczonych rosyjską agresją oraz działalność na rzecz zachowania pamięci historycznej. Za relacjonowanie wydarzeń bezpośrednio z terenów objętych działaniami wojennymi, ukazywanie ludzkiego wymiaru konfliktu oraz twórczość dokumentalną, w tym współtworzenie serialu Niezłomni, poświęconego żołnierzom polskiego podziemia niepodległościowego i ich rodzinom.

Mateusz Lachowski to reporter wojenny, reżyser i dokumentalista, który od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji w 2022 roku relacjonuje wydarzenia w Ukrainie. Jako korespondent Telewizji Polskiej, a następnie dziennikarz współpracujący z Wirtualną Polską docierał do miejsc szczególnie dotkniętych wojną, m.in. Bachmutu, Charkowa i Donbasu. Dokumentował sytuację na froncie, losy żołnierzy oraz dramatyczne doświadczenia ludności cywilnej. Jego reportaże pozwalają polskim odbiorcom poznawać rzeczywistość wojny z perspektywy ludzi, którzy codziennie mierzą się z jej konsekwencjami.

Ważne miejsce w jego dorobku zajmuje również twórczość dokumentalna poświęcona historii Polski. Jest jednym z reżyserów pięcioodcinkowego serialu Niezłomni, emitowanego przez TVP Info. Wyreżyserował dwa odcinki cyklu przedstawiającego losy żołnierzy podziemia antykomunistycznego poprzez wspomnienia ich najbliższych. Opowieści rodzin przybliżały doświadczenia rozłąki i wieloletniego życia w cieniu represji. Dzięki nim serial pomógł widzom zrozumieć dramatyczne wydarzenia powojennej historii Polski i to, w jaki sposób odcisnęły piętno na kolejnych pokoleniach.

Lachowski podejmuje także trudne zagadnienia dotyczące polsko-ukraińskiej pamięci historycznej. W 2026 roku przygotowywał materiały o zbrodni wołyńskiej, działalności UPA i sporach wokół upamiętniania jej członków w Ukrainie. Rozmawiał z ekspertami, analizował znaczenie historycznych symboli dla współczesnych relacji obu państw i zwracał uwagę na potrzebę wyjaśniania losów polskich ofiar.

Mateusz Lachowski dokumentuje współczesne konflikty zbrojne, a jednocześnie podejmuje tematy związane z historią i pamięcią o jej ofiarach. Zarówno w relacjach z Ukrainy, jak i w filmach dokumentalnych oddaje głos uczestnikom dramatycznych wydarzeń, pozwalając odbiorcom lepiej zrozumieć ich doświadczenia i spojrzeć na opisywaną rzeczywistość z ich perspektywy. Jego działalność pomaga również dostrzec historyczne źródła współczesnych napięć i skłania do refleksji nad tym, jak budować wzajemne zaufanie bez przemilczania trudnej przeszłości.