zgłoś szkołę

Powstańcy

Zginąć razem z rannym przyjacielem czy zostawić go i ratować własne życie? Czy bitwa o Stolicę ma w ogóle sens – przecież umiera tak wiele osób? Przed takimi i innymi dramatycznymi wyborami stali Powstańcy Warszawscy.

Poznaj ludzi, którzy przed laty walczyli o Stolicę! Znajdziesz tutaj sylwetki wybranych Powstańców Warszawskich, którzy nadal są wśród nas, zasługują na szacunek oraz podziękowanie za patriotyczną postawę i podjęty trud obrony Ojczyzny. Możesz także odszukać ich na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego – aby Ci to ułatwić, pod naszą galerią zdjęć zamieściliśmy imiona i nazwiska pozostałych Powstańców wraz z bezpośrednim linkiem do wywiadu w Archiwum Historii Mówionej lub notki w Powstańczych Biogramach.

Dowiedz się, jaką rolę odegrali w Powstaniu, jak wspominają Warszawę i Polskę z okresu II wojny światowej, jakie są ich osobiste, nierzadko chwytające za serce historie.

Włącz z nami historię! Zyskaj informacje o osobach, które przed laty narażały swoje życie za wolną Polskę i doceń ich trud. Wybierz Powstańca, do którego chciałabyś wysłać kartkę z podziękowaniem. Pomóż nam połączyć pokolenia!

Sylwetki Powstańców

# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w z

Barbara Chrzanowska | ur. 1925 R

pseudonim „Blanka”, łączniczka i sanitariuszka w batalionie „Kiliński”. Służyła na Woli i Starym Mieście.

Zobacz więcej

Część najciężej rannych przenieśliśmy na ulicę Długą 8, gdzie zostałam oddelegowana do pielęgnacji ciężko rannych. Było ich sześciu w dwupokojowym mieszkaniu. Ja byłam ich sanitariuszką, salową i oczywiście kucharką, bo to herbatę, to kaszę gotowałam. Gdy przyszedł rozkaz opuszczenia Starówki – był to chyba 30 sierpnia – chcieli, żebym oddała rannych i odeszła, ale zostałam z rannymi.

Jerzy Kober | ur. 1924 R

pseudonim „Wacław”, Pułk „Baszta”. Walczył na Mokotowie.

Zobacz więcej

Do kanału wszedłem na ulicy Szustra, o ile się nie mylę. Wejście do kanału nie należało do przyjemnych, bo trzeba było po metalowych obręczach schodzić do dołu. To trzeba było tak szybko robić, że zanim człowiek oparł się nogami, to już na rękach czuł nogi drugiego, który szedł na dół. Daleko nie doszliśmy, bo od ulicy Dworkowej Niemcy wrzucali granaty i gaz. Musieliśmy się wycofać z kanałów.

Marian Witold Janiszewski | ur. 1921 R

pseudonim „Zadra”, III Obwód Wola ("Waligóra"). Wola - Stare Miasto - kanały - Śródmieście.

Zobacz więcej

Z Żoliborza był atak na Dworzec Gdański, a myśmy od strony Starówki atakowali. To jest ciekawe, że ja byłem ze strony Starówki, a mój brat Jurek był w ataku od tamtej strony. Powstanie zastało go w Boernerowie. Jechał tam po broń z kolegami, już nie mógł wrócić do Warszawy i poszedł do Puszczy Kampinoskiej. I z oddziałami z Puszczy Kampinoskiej przyszedł na Żoliborz. Tu na Żoliborzu w ataku na Dworzec Gdański, 22 sierpnia w nocy, zginął.

Henryka Łucja Kossakowska-Głowacka | ur. 1928 R

pseudonim „Iga”, łączniczka, Harcerska Poczta Polowa. Służyła w Ratuszu na Starym Mieście i w Śródmieściu.

Zobacz więcej

Pracowałam przy segregowaniu listów i cenzurze. I jeśli były jakieś wiadomości na przykład o pozycjach powstańczych, to się to zamazywało. Poza tym już zaczęłam chodzić przez Aleje. Chodziłam tam często z jakimiś meldunkami. Nie wiem, do kogo. W każdym razie te meldunki brałam albo od nas z «Pasieki», albo przez pewien czas z komendy AK w gmachu PKO.

Władysława Wolańska | ur. 1925 R

pseudonim „Iwa” i „Ita”, łączniczka w Pułku „Baszta”. Służyła na Mokotowie.

Zobacz więcej

Przyjmowanie zrzutów miało wyglądać w ten sposób, że cały plac w parku Dreszera był pokryty białymi prześcieradłami, reflektorami oświetlony, i my byliśmy ułożeni w kształcie gwiazdy i w rękach trzymaliśmy latarki, więc to był świetny punkt do obstrzału dla Niemców. Ponieważ jednak samoloty alianckie przylatywały na bardzo dużej wysokości, wobec tego musiało to być jakoś widoczne.

Klemens Urbański | ur. 1920 R

pseudonim „Lis”, pułk "Baszta". Walczył na Mokotowie.

Zobacz więcej

Stena miałem, ale później kbk bardzo mi się podobał, wojskowy, krótki karabinek. Fajnie, jak się wstrzelałem na pięćset metrów, to chyba byłbym pierwszym strzelcem wyborowym, bo z kbk unieruchomiłem erkaem niemiecki, który był na piątym piętrze w kwadratowym okienku, szyba trzydzieści na trzydzieści centymetrów, i z karabinu maszynowego strzelał tak, że nie można było wyjść.

Jadwiga Katarzyna Kowalik | ur. 1920 R

pseudonim „Jadwiga” „Ciupuś”, łączniczka, Oddział V (Dowodzenie i Łączność). Śródmieście.

Zobacz więcej

Za zgodą dowództwa AK 9 lipca 1944 roku pobraliśmy się z Edwardem Kowalikiem, skoczkiem i radiooperatorem wydziału lotnictwa KG AK. Ślub odbył się w konspiracji na fałszywych dokumentach. W Powstaniu zostałam przydzielona do grupy łączności lotniczej radiostacji przy ulicy Wilczej. W razie zagrożenia mieliśmy współpracować z radiostacją przy ulicy Górskiego, roznosząc depesze według poleceń.

Wiesław Newecki | ur. 1929 R

pseudonim „Kogut” , łącznik w Państwowym Korpusie Bezpieczeństwa m.st. Warszawy. Służył w Śródmieściu Północ.

Zobacz więcej

Wielkim przeżyciem była pierwsza w moim życiu przysięga w Wolnej Polsce na ulicy Miedzianej 5. Ze łzami w oczach mówiłem, po raz pierwszy poczułem się żołnierzem. Ta przysięga dodawała skrzydeł na dalsze 63 dni.

Jadwiga Dudziak | ur. 1929 R

pseudonim „Baśka”, sanitariuszka w szpitalu cywilnym, Obwód II „Żywiciel”. Żoliborz.

Zobacz więcej

Pamiętny był dla mnie dzień koło 15 września, kiedy Marymont został opanowany przez Niemców, którzy wysiedlali ludność. Zachowywali się okropnie, bardzo dużo ludności cywilnej wymordowali. Przestraszeni ludzie z tobołkami przychodzili do kościoła. Byli też ranni. Przyjęłam ich, jakoś trzeba było się nimi zająć. Były też dzieci. Nie wiem skąd, przypuszczam, że z biblioteki kościelnej miałam książeczki dla dzieci i czytałam im.

Bogdan Szyll | ur. 1929 R

pseudonim „Roxy”, Batalion „Kiliński”. Walczył na Woli i w Śródmieściu.

Zobacz więcej

Braliśmy udział w zdobyciu PAST-y. Kiedy kapitulowała Starówka, mieliśmy uderzyć od strony placu Bankowego, a oni mieli się przebić. Doszliśmy do placu Bankowego, a od strony Starówki nikt się nie odzywał i na nic to wyszło. Musieliśmy się wycofać. Jeszcze ciężki bój był róg Brackiej i Alej Jerozolimskich, tam była restauracja. Poszliśmy odbijać ten budynek.

Wanda Thun | ur. 1924 R

pseudonim „Wandzia”, sanitariuszka w pułku „Baszta”. Służyła na Mokotowie.

Zobacz więcej

24 września przyszła główna ofensywa na Mokotów, więc już strzelano ze wszystkich możliwych rodzajów broni i kto mógł, to się wycofywał. Ktokolwiek mógł kuśtykać, choćby deską się podpierał, to szedł. Wycofywali się bardziej w stronę Śródmieścia. Nam zostało trzech naszych chłopaków, którzy nie mogli się ruszać. Zaniosłyśmy ich do piwnicy domku.

Aleksander Kaczorowski | ur. 1927 R

pseudonim „Kaczorek”, zgrupowanie „Sławbor”. Służył w Śródmieściu.

Zobacz więcej

Przebywałem w pałacu Tyszkiewiczów, kiedy Niemcy przypuścili atak. Widziałem, jak wielu z nas zginęło i było rannych. Ja na szczęście przeżyłem.

Zdjęcia pochodzą z serii portretów Powstańców Warszawskich w ramach projektu "1944/70/2014" realizowanego przez grupę WWPHOTO.
Udostępnione dzięki uprzejmości twórców i Muzeum Powstania Warszawskiego.